vrijdag 25 oktober 2013

Koolhydraten tellen

Ik heb het koolhydraten tellen al eens aangehaald in vorige berichten. Koolhydraten tellen is zeer belangrijk als je als diabeet een flexibele eetgewoonte wenst. Je kan door telkens dezelfde voeding en dezelfde porties in combinatie met een vaste dosis insuline ook best goed geregeld zijn, maar het spreekt voor zich dat dit een hele beperking is op je levenskwaliteit!
Daarom is het belangrijk om te kunnen inschatten hoeveel koolhydraten je voeding juist bevat. Op die manier kan je je insulinedosis perfect bepalen!

Hoe ga je te werk? Een paar voorbeelden:

 - 's Morgens eet ik 4 boterhammen. Uit de SweetBee gids weet ik dat 1 boterham 12,5 gram koolhydraten bevat. De totale hoeveelheid koolhydraten voor mijn 4 boterhammen bedraagt dus 50 gram. Een boterham eet je natuurlijk niet droog! Ik kies voor suikervrije confituur van Eger. Op het etiket staat dat 100 gram confituur 25,7 gram koolhydraten per 100 gram bevat waarvan 3,6 gram suikers en 21,6 gram polyolen. De polyolen mag je aftrekken van het totale aantal koolhydraten omdat deze geen invloed hebben op je suikerspiegel. Het aantal koolhydraten van de confituur die je op je boterham smeert zijn dus te verwaarlozen! Je hoeft enkel een dosis insuline toe te dienen voor de 50 gram koolhydraten van het brood. Dit is voor iedereen anders en wordt door je diabetesteam bepaalt. In mijn geval is de dosis 0,5 eenheden per 12,5 gram koolhydraten. Ik dien dus 2 eenheden snelwerkende insuline toe.

- 's Middags eet ik op het werk een broodje smos hesp. Het standaard beleg van een broodje smos (groenten, mayonaise) bevat geen koolhydraten. De HelpDiabetes app op mijn smartphone vertelt me dat ham ook geen koolhydraten bevat. Voor het opzoeken van het aantal koolhydraten in het stokbrood gebruik ik de SweetBee app (of de HelpDiabetes app, deze is het meest uitgebreid). Hieruit haal ik dat 4 centimeter stokbrood 12,5 gram koolhydraten bevat. Het broodje meet ongeveer 20 centimeter en is dus goed voor 62,5 gram koolhydraten. Hiervoor dien ik 2,5 eenheden insuline toe.

- In de namiddag neem ik een appel als tussendoortje. Eén appel bevat ongeveer 12,5 gram koolhydraten en ik dien bijgevolg 0,5 eenheden insuline toe.

- 's Avonds staat er aardappelpuree op het menu met een stukje vis en groenten. Enkel de aardappelen in de puree bevatten koolhydraten. Hier is het even opletten! Gekookte aardappelen bevatten méér koolhydraten per 100 gram dan gepureerde aardappelen! De Sweetbee app vertelt me dat 3 eetlepels ongeveer 12,5 gram koolhydraten bevat. Ik neem 6 eetlepels, in totaal goed voor 25 gram koolhydraten, en dien dus slechts 1 eenheid insuline toe.

Dit zijn gemakkelijke voorbeelden en er wordt hier geen rekening gehouden met een aantal uitzonderingen:
- Bovenstaande voorbeelden gaan er van uit dat je glucosewaarde voor de maaltijd binnen je opgegeven ideaalwaarden ligt. Indien je te laag staat mag je nog wat insuline minder gebruiken, indien je te hoog staat kan je iets meer insuline toedienen. Let hier wel mee op! Je laat best bepalen door je diabetesteam bij welke waarden je mag corrigeren en met welke hoeveelheden.
- Bovenstaande voorbeelden houden ook geen rekening met eventuele inspanningen na de maaltijd. Wanneer je weet dat je kort na de maaltijd gaat sporten of een andere lichamelijke inspanning ondernemen mag je ook minder insuline toedienen. De inspanning verlaagt je bloedsuiker.
- Sommige voeding maakt het heel wat moeilijker. Friet, pizza, spaghetti, ... zorgen er dikwijls voor dat je je insuline op een andere manier moet toedienen. Bij friet bijvoorbeeld zorgt het grote vetgehalte er voor dat de koolhydraten minder snel opgenomen worden. Hierdoor krijg je gegarandeerd een hypo als je voor het aantal koolhydraten dadelijk de volledige insulinedosis toedient. Hiervoor gebruiken we een multiwave bolus op de pomp of dienen we de nodige hoeveelheid insuline toe in verschillende injecties. Een CGM maakt dit soort voeding wel heel wat makkelijker te regelen. Over frietjes heb ik het later nog wat uitgebreider.

Het is je misschien wel opgevallen dat ik telkens 12,5 gram koolhydraten aanhaal bij de voorbeelden. Dit komt omdat men in het ziekenhuis (en ook in de SweetBee) werkt met koolhydraat ruilwaarden of broodeenheden. Eén broodeenheid is 12,5 gram koolhydraten. Met doet dit om het inschatten wat makkelijker te maken. Zo leer je sneller dat 1 appel ook 1 eenheid is en als je weet dat je voor 1 eenheid 0,5 eenheden insuline moet spuiten is dit makkelijk te onthouden. Het nadeel is wel dat je telkens bij het lezen van product etiketten alles moet omzetten.



5 opmerkingen:

  1. Moest ik er niks van kennen, dan was alles nu duidelijk ;-)
    Heel mooi uitgelegd !

    BeantwoordenVerwijderen
  2. met aardappelpuree heb ik altijd problemen, ik kom te hoge waardes uit. Zou mijn tabel verkeerd zijn ? (12 gram kh/100 gr)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. De Sweetbee zegt toch ook 12,5 gr kh/100 gr. Lijkt me ook te kloppen hoor.

      Verwijderen
  3. Puree en glycemische index hangen samen

    BeantwoordenVerwijderen