zaterdag 21 december 2013

Maaltijdpieken

CGM gebruikers kennen ze als geen ander: glucose pieken na de maaltijd.
Maaltijdpieken zijn normaal, ook voor niet-diabetici. Zijn ze ongezond voor een diabeet? Ik weet het niet. Het kan alleszins geen kwaad indien ze binnen de perken blijven. Het streefdoel houdt in dat je bloedwaarde ongeveer twee uur na de maaltijd terug binnen de norm valt. Indien je nog steeds te veel suiker in je bloed hebt, twee uur na de maaltijd, heb je waarschijnlijk te weinig maaltijd ("bolus", "snelwerkende") insuline gespoten. Of je hebt gewoon te veel gegeten! ;-)

Typische maaltijdpieken, klik op de grafiek om te vergroten.

De pieken zijn dus normaal. De snelwerkende insuline is nog steeds niet snel genoeg om direct in te grijpen. Er is nog altijd een kleine vertraging tot de insuline begint te werken. Om deze pieken binnen de perken te houden zijn er een aantal trukjes. Je kan je snelwerkende insuline een tijdje voor de maaltijd gaan toedienen. Hoe lang op voorhand hangt af van persoon tot persoon. Sommigen hebben genoeg aan 10 minuten terwijl anderen zelfs al een half uur op voorhand kunnen spuiten (of bolussen voor de 'pompers') om de pieken te beperken of zelfs volledig voorkomen. Dat een CGM weer zeer handig is om deze tijd te bepalen hoef ik u waarschijnlijk niet uit te leggen... Let wel op en weet wat je doet! Op voorhand insuline toedienen kan resulteren in een hypo, zorg dus dat je steeds snelwerkende suikers bij de hand hebt!

Vroeger insuline toedienen kan de pieken beperken, klik op de afbeelding om te vergroten.

Het koolhydraat arm/vrij eten, waar ik het in een eerder artikel al eens over gehad, heb kan deze pieken zelfs bijna volledig voorkomen!

Er is amper een stijging merkbaar bij een koolhydraat arme maaltijd, klik op de grafiek om te vergroten.

Ik merk vooral dat koolhydraat rijke avond maaltijden zorgen voor enorme pieken 's nachts! Frietjes eten op de middag of 's avonds maakt een groot verschil. In de namiddag verbruik je nog genoeg energie om de koolhydraten te verwerken, 's nachts helemaal niet. Je hormonenwerking tijdens het slapen is ook anders en dit draagt ook bij tot een verminderde insulinegevoeligheid. Je kan dus best "zware" maaltijden eten op de middag en de koolhydraten 's avonds beperken of volledig bannen. Dit zal ook een invloed hebben op je ochtendwaarden.


vrijdag 22 november 2013

Diabetes en alcohol

Alcohol en diabetes kan samen maar het is toch opletten geblazen! Het grootste gevaar voor insuline gebruikende diabetici, bij het drinken van alcohol, is te sterke verlaging van de bloedsuikerspiegel ook wel hypoglykemie of hypo genoemd. Dat komt omdat bij een te lage bloedsuikerspiegel en gebruik van alcohol de lever geen glucose uit zijn reserves kan afgeven. De lever zal eerst de alcohol willen afbreken en reageert daardoor te traag of helemaal niet op een hypo wat een coma of zelfs de dood kan veroorzaken!
Dit risico is bij de consumptie van gemiddelde hoeveelheden alcohol al aanwezig. Het wordt versterkt door afwezigheid van voedsel.

Het is niet makkelijk om hiermee rekening te houden. Alcoholische dranken verschillen sterk van samenstelling. Het alcoholpercentage maar ook het aantal koolhydraten, die de suikerspiegel verhogen, verschilt. Bier, vooral zware bieren, bevatten koolhydraten maar wijn bijvoorbeeld niet of zeer weinig. Dit wil zeggen dat bier een verhoging van de bloedsuikerspiegel kan veroorzaken maar dat de alcohol, alsnog enkele uren later een hypo kan veroorzaken met alle gevolgen van dien!

Bijkomend probleem voor diabetici is dat het verschil tussen een aangeschoten toestand en de voortekenen van hypo moeilijk uit elkaar te houden zijn. In beide gevallen kun je last krijgen van wazig zien en concentratiestoornissen. Ook voor een buitenstaander kan het lijken dat je stomdronken bent terwijl je eigenlijk een zware hypo ondergaat. Bij ziekenhuisopname zal men dan misschien niet ingrijpen door je extra suiker toe te dienen indien niet geweten is dat je diabetes hebt. Het is daarom aan te raden om regelmatig je suikerspiegel te meten bij het nuttigen van alcohol en ook iets te eten om hypo's te voorkomen. Zorg er voor dat je na een zwaar avondje stappen niet met lege maag in bed kruipt. Op dat moment kan je beter een wat hogere suikerspiegel hebben dan het risico te nemen om niet meer wakker te worden...

Ik zorg er ook altijd voor dat ik een fles Cola naast mijn bed heb staan zodat mijn vrouw of ik kan ingrijpen bij een ernstige nachtelijke hypo.


zondag 17 november 2013

Wat kost een insulinepomp?

Ik heb al eens de vraag gekregen wat een insulinepomp nu eigenlijk kost. Hoe het in Nederland zit weet ik niet, misschien kan iemand me dit laten weten, maar in België is insulinepomptherapie volledig gratis. De pomp blijft wel eigendom van het ziekenhuis. Alle materialen (batterijen, katheters, insulinereservoirs, ...) worden volledig terugbetaald. Het is dus eigenlijk goedkoper dan spuitjes want daarvoor moet je de naaldjes zelf aanschaffen. Je moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen:

- Type 1 diabetes hebben
- Lid zijn van een pompconventie (zie hieronder)
- Minstens 4x per dag je bloedglucose meten
- De principes van gezonde voeding kennen en kunnen toepassen
- Bereid zijn om de insulinepomp te leren kennen en om zelf je dosis aan te passen
- Bereid zijn om noodprocedures en fouten van de pomp te leren herkennen en op te lossen
- Hypo, hyper en keto acidose herkennen
- Zelf leren katheters plaatsen en verzorgen

Insulinepomptherapie wordt aangeraden bij:

- Hypo unawareness: het niet meer of slecht aanvoelen van hypo's
- Zwangerschap
- Bij sterke insulinegevoeligheid (kleine dosissen)
- Het Dawnfenomeen (hoge ochtendwaarden)
- Diabetes complicaties
- Ploegenwerk
- Sterk wisselen inspanningen (sport)
- Of iemand die de mogelijkheden van de pomp (multi-wave bolus, bolus wizard, etc) wil benutten

Niet elke ziekenhuis heeft een pompconventie (conventie = overeenkomst met de mutualiteit). Voor een lijst van ziekenhuizen met een pompconventie: klik hier! Zo ben ik van conventie moeten veranderen om over te stappen op een insulinepomp. Dit gaat erg gemakkelijk en wordt door het ziekenhuis voor jou geregeld. Het is een puur administratieve aangelegenheid voor de patiënt. Je wordt wel verwacht op een intakegesprek om te evalueren of de insulinepomp wel geschikt voor je is. Dit verloopt zeer vlot en de endocrinoloog krijgt zo een goed beeld of de insulinepomp wel iets voor jou is.

Eens de stap gezet volgt een korte ziekenhuisopname om aan te leren hoe je met de pomp moet omgaan en om je dagelijkse insulinedosis aan te passen en in te stellen. Afhankelijk van hoe snel je met deze technologie kan omgaan duurt deze opname 2 tot 5 dagen. Als achteraf blijkt dat de insulinepomp voor jou geen goede keuze was kan je gewoon terug overschakelen op spuitjes. Voor mij alvast geen spuitjes meer! :-)
Wat houdt jou tegen?


zondag 10 november 2013

Bolus wizard

Ik heb het al gehad over de multiwave bolus, één van de vele handige functies van de insulinepomp om frieten onder controle te krijgen, en deze keer ga ik het hebben over de bolus wizard (ook wel bolus advies genoemd).

De bolus wizard geeft je een suggestie over hoeveel insuline je kan toedienen voor een bepaalde maaltijd en dit aangepast aan je huidige bloedglucose. Dit gaat zeer eenvoudig: je meet je bloedglucose via een vingerprik, geeft in hoeveel koolhydraten je gaat eten en de meter geeft je een suggestie van het aantal eenheden. Het leuke hieraan is dat hij ook rekening houdt met de eventueel nog actieve insuline in je lichaam! Stel dat je één uur voor de maaltijd nog een tussendoortje hebt gegeten. De insuline die je gebruikt heeft waarschijnlijk een werkingsduur die langer is dan één uur. Je meet voor de maaltijd je BG en de boluswizard laat zien dat hij een aantal eenheden aftrekt van je normale dosis omdat er nog actieve insuline aanwezig is in het lichaam! Super!

De bolus wizard houdt niet enkel rekening met de actieve insuline maar ook met een aantal andere factoren. Zo kan je aangeven dat je gaat sporten waardoor hij automatisch x aantal eenheden in mindering brengt. Of je bent ziek waardoor je uit ervaring weet dat je doorgaans hogere suikerwaarden hebt. Ook dat kan je aangeven zodat het bolus advies er voor zorgt dat er automatisch x aantal eenheden meer worden toegediend. Deze functies vragen wel enige ervaring en dien je doorgaans zelf in te stellen. Voor de sport functie bijvoorbeeld kan je zelf configureren hoeveel % er in mindering gebracht moet worden.

Maar dit zijn niet de enige voordelen. Vooral het bepalen van een correctie vind ik geweldig! Een voorbeeld:
's Middags ga ik eten. Ik meet mijn BG waarde voor de maaltijd en die is 140 mg/dl (7,8 mmol/l). Aangezien ik als streefwaardebereik onder de 120 mg/dl (6,7 mmol/l) heb ingesteld gaat de bolus wizard hiermee rekening houden. In plaatst van de gebruikelijke 2E insuline voor 4BE gaat hij nu voorstellen om 2,2E toe te dienen. Op die manier doet hij een correctie op de gemeten 140 mg/dl (7,8 mmol/l) om deze na de maaltijd terug onder de 120 mg/dl (6,7 mmol/l) te krijgen.
Dat dit ook in omgekeerde richting werkt hoef ik je vast niet te vertellen: bij een lage BG waarde voor de maaltijd gaat hij automatisch insuline in mindering brengen.

Helaas werd de bolus wizard vanuit het Universitair Ziekenhuis in Leuven niet geconfigureerd. Ze vinden deze functie niet betrouwbaar. Van andere pompgebruikers, die aan een ander ziekenhuis verbonden zijn, hoorde ik echter een ander verhaal. Daarom ben ik op zoek gegaan om de bolus wizard zelf te kunnen configureren. Een tip van een mede pompgebruiker leidde me naar het boek: "Pumping Insulin" (5de editie) van John Walsh en Ruth Roberts. Dit boek bevat een goudmijn aan tips voor pompgebruikers en ook een handleiding over het instellen van de bolus wizard. Het boek is wel enkel in het Engels uitgegeven. Via Amazon heb ik de digitale versie aangekocht en na enkele avonden puzzelen heb ik de bolus wizard kunnen activeren. Hiervoor zijn heel wat parameters nodig en het spreekt voor zich dat de CGM hierbij weer een heel grote rol speelt. Met de CGM kan je immers bepaalde zaken veel makkelijker bepalen. Hoe lang werkt de insuline na? Hoeveel mg/dl doet 1E insuline mijn BG waarde dalen? ...

Uit voorzorg heb ik nog even mijn instellingen vergeleken met andere pompgebruikers. Niet om na te kijken of deze hetzelfde zijn, de instellingen zijn immers voor iedereen anders, maar eerder om na te gaan of ze realistisch zijn. Na deze laatste check heb ik de bolus wizard in gebruik genomen en deze functie werkt gewoonweg fantastisch!
Nog even meegeven dat bovenstaande beschrijving geldig is voor de Accu-chek Combo pomp waarbij de BG meter samenwerkt met de pomp. Voor andere merken kan de bolus wizard anders werken.

Ook niet-pompers kunnen gebruikmaken van een bolus wizard (bolus calculator) in de vorm van een smartphone app. Hier heb ik echter geen ervaring mee, wie zoekt die vindt. :-)

dinsdag 5 november 2013

Frietjes

Elke diabeet weet het wel: frietjes zijn een hel om onder controle te krijgen. Door het grote aantal koolhydraten en enorme hoeveelheid vet is het een ware kunst om je BG waarden binnen de perken te houden. Aan het begin van mijn diagnose gokte ik gewoon op het aantal koolhydraten en bepaalde mijn dosis op het gevoel. Ik spoot 7E voor een kleine friet met een curryworst en dat een half uur na de maaltijd. Dat half uur na de maaltijd is bij frieten belangrijk omdat de vertering later begint door de grote hoeveelheid vet.

Voor het slapengaan zat de BG meting steeds mooi binnen de grenswaarden en bij het opstaan stond ik steeds rond een mooie 100 mg/dl (5,5 mmol/l). Perfect onder controle dus! Dacht ik... want toen was er de Dexcom G4 CGM...
Klik op de afbeelding om te vergroten.

Op bovenstaande grafiek zie je het probleem. Om 19:30 werden de frietjes gegeten. Voor het slapen stond de BG waarde zelfs aan de lage kant, maar ik heb niet ingegrepen want ik wist wat er zou volgen. Tijdens de nacht verteerden de frietjes verder en kwamen de koolhydraten vrij. Je ziet een glucosepiek die net voor de ochtend terug binnen de grenswaarden valt. Het zijn die pieken die niet gezond zijn! Om die te voorkomen zou ik 's nachts een wekker moeten zetten om telkens wat insuline bij te spuiten. Indien ik gewoon een grotere dosis zou toedienen zou de insuline te snel werken en een hypo veroorzaken. Met spuitjes kan je zo'n situatie enkel onder controle krijgen door meerdere injecties verdeeld over enkele uren.

Let op: zonder CGM is dit uiterst gevaarlijk om dit 's nachts uit te voeren! Je hebt immers geen waarschuwing indien je te laag zou zakken. Je zou in het ergste geval tijdens je slaap in coma kunnen geraken door een te hoge dosis insuline! Probeer dit enkel overdag en indien je weet waarmee je bezig bent. De door mij opgegeven waarden en hoeveelheden zijn ook enkel op mij van toepassing, deze kunnen sterk verschillen van persoon tot persoon!

Frietjes onder controle krijgen met spuitjes, indien je ze 's avonds eet, is dus bijna niet haalbaar. Dat is ook één van de redenen waarom ik gekozen heb om over te stappen op een insulinepomp. Ik eet graag frietjes. :-)

De insulinepomp bevat een programma, Multiwave Bolus, waarbij je de insuline automatisch kan laten toedienen verdeeld over een aantal uren. Het heeft even geduurd vooraleer ik de juiste instelling gevonden had maar sinds gisteren staat hij volledig op punt.

Ik ben begonnen met het wegen van de friet zelf. Een klein frietje van het lokale frietkot weegt 500 gram inclusief saus. Uit de SweetBee haal ik dat dit gelijk is aan ongeveer 180 gram koolhydraten of 14BE (broodeenheden, jawel: een kleine friet van 500 gram bevat even veel koolhydraten als 14 boterhammen!). Dit komt erop neer dat ik inderdaad met 7E insuline zou moeten toekomen. De praktijk (CGM) heeft me geleerd dat ik echter meer nodig heb. Na twee maanden puzzelen doe ik het zo: ik tel voor dezelfde friet nu 20BE (saus?) wat dus neerkomt op 10E insuline. Deze dien ik toe met een multiwave bolus waarvan 1,5E direct en de rest verdeeld over maar liefst 8 uur! Zo lang duurt het voor de friet om te verteren tijdens de nacht. Hieronder zie je het resultaat, om 18:30 werden de frietjes gegeten:
Klik op de afbeelding om te vergroten.
Ik wil nogmaals herhalen dat deze instellingen enkel voor mij persoonlijk geldig zijn en dat ik niemand wil aanzetten tot experimenteren, zeker niet zonder een goede CGM!


dinsdag 29 oktober 2013

België vs Nederland

Omdat mijn blog steeds vaker bezoek krijgt van onze Noorderburen heb ik mijn vorige berichten lichtjes aangepast. In Nederland meet men immers de bloedsuiker aan de hand van een andere eenheid. Wij Belgen gebruiken mg/dl en de Nederlanders mmol/l. Het omrekenen is vrij simpel: je deelt onze waarden (mg/dl) door 18 en je krijgt de waarde in mmol/l. Om mijn berichten wat vlotter te laten lezen heb ik nu overal de waarde in mmol/l toegevoegd.


vrijdag 25 oktober 2013

Koolhydraten tellen

Ik heb het koolhydraten tellen al eens aangehaald in vorige berichten. Koolhydraten tellen is zeer belangrijk als je als diabeet een flexibele eetgewoonte wenst. Je kan door telkens dezelfde voeding en dezelfde porties in combinatie met een vaste dosis insuline ook best goed geregeld zijn, maar het spreekt voor zich dat dit een hele beperking is op je levenskwaliteit!
Daarom is het belangrijk om te kunnen inschatten hoeveel koolhydraten je voeding juist bevat. Op die manier kan je je insulinedosis perfect bepalen!

Hoe ga je te werk? Een paar voorbeelden:

 - 's Morgens eet ik 4 boterhammen. Uit de SweetBee gids weet ik dat 1 boterham 12,5 gram koolhydraten bevat. De totale hoeveelheid koolhydraten voor mijn 4 boterhammen bedraagt dus 50 gram. Een boterham eet je natuurlijk niet droog! Ik kies voor suikervrije confituur van Eger. Op het etiket staat dat 100 gram confituur 25,7 gram koolhydraten per 100 gram bevat waarvan 3,6 gram suikers en 21,6 gram polyolen. De polyolen mag je aftrekken van het totale aantal koolhydraten omdat deze geen invloed hebben op je suikerspiegel. Het aantal koolhydraten van de confituur die je op je boterham smeert zijn dus te verwaarlozen! Je hoeft enkel een dosis insuline toe te dienen voor de 50 gram koolhydraten van het brood. Dit is voor iedereen anders en wordt door je diabetesteam bepaalt. In mijn geval is de dosis 0,5 eenheden per 12,5 gram koolhydraten. Ik dien dus 2 eenheden snelwerkende insuline toe.

- 's Middags eet ik op het werk een broodje smos hesp. Het standaard beleg van een broodje smos (groenten, mayonaise) bevat geen koolhydraten. De HelpDiabetes app op mijn smartphone vertelt me dat ham ook geen koolhydraten bevat. Voor het opzoeken van het aantal koolhydraten in het stokbrood gebruik ik de SweetBee app (of de HelpDiabetes app, deze is het meest uitgebreid). Hieruit haal ik dat 4 centimeter stokbrood 12,5 gram koolhydraten bevat. Het broodje meet ongeveer 20 centimeter en is dus goed voor 62,5 gram koolhydraten. Hiervoor dien ik 2,5 eenheden insuline toe.

- In de namiddag neem ik een appel als tussendoortje. Eén appel bevat ongeveer 12,5 gram koolhydraten en ik dien bijgevolg 0,5 eenheden insuline toe.

- 's Avonds staat er aardappelpuree op het menu met een stukje vis en groenten. Enkel de aardappelen in de puree bevatten koolhydraten. Hier is het even opletten! Gekookte aardappelen bevatten méér koolhydraten per 100 gram dan gepureerde aardappelen! De Sweetbee app vertelt me dat 3 eetlepels ongeveer 12,5 gram koolhydraten bevat. Ik neem 6 eetlepels, in totaal goed voor 25 gram koolhydraten, en dien dus slechts 1 eenheid insuline toe.

Dit zijn gemakkelijke voorbeelden en er wordt hier geen rekening gehouden met een aantal uitzonderingen:
- Bovenstaande voorbeelden gaan er van uit dat je glucosewaarde voor de maaltijd binnen je opgegeven ideaalwaarden ligt. Indien je te laag staat mag je nog wat insuline minder gebruiken, indien je te hoog staat kan je iets meer insuline toedienen. Let hier wel mee op! Je laat best bepalen door je diabetesteam bij welke waarden je mag corrigeren en met welke hoeveelheden.
- Bovenstaande voorbeelden houden ook geen rekening met eventuele inspanningen na de maaltijd. Wanneer je weet dat je kort na de maaltijd gaat sporten of een andere lichamelijke inspanning ondernemen mag je ook minder insuline toedienen. De inspanning verlaagt je bloedsuiker.
- Sommige voeding maakt het heel wat moeilijker. Friet, pizza, spaghetti, ... zorgen er dikwijls voor dat je je insuline op een andere manier moet toedienen. Bij friet bijvoorbeeld zorgt het grote vetgehalte er voor dat de koolhydraten minder snel opgenomen worden. Hierdoor krijg je gegarandeerd een hypo als je voor het aantal koolhydraten dadelijk de volledige insulinedosis toedient. Hiervoor gebruiken we een multiwave bolus op de pomp of dienen we de nodige hoeveelheid insuline toe in verschillende injecties. Een CGM maakt dit soort voeding wel heel wat makkelijker te regelen. Over frietjes heb ik het later nog wat uitgebreider.

Het is je misschien wel opgevallen dat ik telkens 12,5 gram koolhydraten aanhaal bij de voorbeelden. Dit komt omdat men in het ziekenhuis (en ook in de SweetBee) werkt met koolhydraat ruilwaarden of broodeenheden. Eén broodeenheid is 12,5 gram koolhydraten. Met doet dit om het inschatten wat makkelijker te maken. Zo leer je sneller dat 1 appel ook 1 eenheid is en als je weet dat je voor 1 eenheid 0,5 eenheden insuline moet spuiten is dit makkelijk te onthouden. Het nadeel is wel dat je telkens bij het lezen van product etiketten alles moet omzetten.


dinsdag 22 oktober 2013

Wist je dat...

Wist je dat...

...je bloedsuiker kan stijgen na sport en dat is heel normaal. Je lichaam begint tijdens het sporten vet te verbranden en maakt suikers vrij. Zolang je sport wordt deze extra energie benut maar van zodra je stopt met sporten gaat je bloedsuiker de hoogte in. Als je rustig sport met een zeer kleine insulinedosis zullen deze suikers uit vetverbranding voldoende zijn. Bij zwaardere inspanningen moet je nog wat snelle suikers bij eten. Een mogelijke verklaring hiervoor is de volgende:
Het stresssignaal dat je spieren opwekken zorgt voor een cortisol (ook wel stresshormoon genoemd) verhoging die de vetverbranding stimuleert. Deze cortisol vermindert ook tijdelijk je insulinegevoeligheid. Eigenlijk eet je best geen trage koolhydraten tijdens het sporten, alleen snelle. Als je stopt met sporten en je hebt trage koolhydraten gegeten (koekjes bv) dan komen deze koolhydraten nog vrij na het sporten. Door de mindere insulinewerking ga je daarvan zeer snel stijgen. Daarom zet ik tegenwoordig na het sporten de pomp direct terug op 100%, ik wacht niet meer tot ik een stijging zie op de CGM, ze komt er toch altijd. Soms kan dit niet genoeg zijn en kan je een kleine bolus bijgeven. Een deel van die bolus dient om de basale weer aan te vullen (als je je pomp bv op 0% zet heb je niets van insuline in je lichaam op het moment dat je stopt met sporten), een deel om die extra suikers uit vetverbranding op te vangen en een deel om de verminderde insulinegevoeligheid op te vangen. Verder kan je je basale insuline voor een tijdje verhogen om de verminderde insulinegevoeligheid op te vangen. Deze periode verschilt van persoon tot persoon. Als je vlak na het sporten, in de periode van verminderde insulinegevoeligheid, een maaltijd nuttigt kan het nodig zijn om ook je bolus een klein beetje te verhogen.

...fructose de bloedsuiker kan stabiliseren tijdens het sporten? Bijvoorbeeld een brikje appelsap een half uur voor het sporten of een stukje peperkoek. De aanwezige fructose moet door de lever omgezet worden en door dit proces wordt je insulinegevoeligheid tijdelijk wat minder en krijg je minder snel een hypo. Bananen bevatten overigens ook veel fructose! Let wel op met het gebruik van glucose-fructose stroop. Kleine hoeveelheden zet de lever om naar glucose maar grote hoeveelheden worden omgezet in vet met leververvetting tot gevolg!

...je de insulinepomp om te sporten best niet op 0% zet? Je hebt immers insuline nodig om suiker om te zetten in energie! Afhankelijk van de inspanning kies je een tijdelijk percentage. Bij mij werkt 20% om te fietsen. Dit is bij iedereen anders, probeer een paar mogelijk heden uit om te ontdekken wat bij jou werkt.

...als je 's ochtends niet eet, je lichaam zelf suikers vrij maakt. Van zodra je wakker wordt moet je wat koolhydraten eten en insuline spuiten. Anders gaat je lichaam in alarmfase en maakt glucagon vrij waardoor je hoog komt te staan.

 ...als je vlak na de maaltijd je bloedsuiker meet, deze waarde vaak een stuk hoger ligt dan je CGM aangeeft? Welke is dan juist? Eigenlijk zijn ze alle twee juist. Na je maaltijd komen de verteerde koolhydraten in een korte tijdspanne in je bloed. Je bloed is het transport naar al je cellen die elk een beetje van die koolhydraten opnemen.
Als je op dat moment je bloedsuiker meet dan bepaal je eigenlijk hoeveel op dat moment getransporteerd wordt. Je CGM meet je bloedsuiker in het weefselvocht. Dit is al wat verder weg van die transportbanen. Je sensor zit eigenlijk tussen de cellen die de koolhydraten wegtrekken uit je bloed. Als er voldoende insuline aanwezig is zullen de cellen veel koolhydraten opnemen en zal dus het bloedsuikergehalte rond de sensor lager liggen dan op die transportbanen.
Is er te weinig insuline aanwezig dan kunnen de cellen de koolhydraten niet opnemen en zal de sensor snel dezelfde waarde meten als je vingerprik.
Als je dus na de maaltijd op je sensor een lagere waarde krijgt is dit positief: dit betekent dat je insuline haar werk doet om de koolhydraten uit je bloed te halen. Doe dan geen correctie op basis van een hogere waarde van de vingerprik.

...na het innemen van koolhydraten bij een hypo, je CGM vaak heel lang een lage waarde blijft tonen terwijl een vingerprik een hogere waarde aangeeft?
Hier geldt dezelfde uitleg. Je cellen nemen heel veel koolhydraten op uit je bloed door te veel insuline of door sporten zodat er rond de sensor minder bloedsuiker aanwezig is als in de transportzone.
Zolang je CGM een lage waarde blijft aangeven nemen de cellen koolhydraten op en zal het teveel aan bloedsuiker uit je transportbanen verdwijnen.

...door het sporten je de insulinegevoeligheid in je cellen serieus verhoogt? Daardoor gaan ze veel suiker opnemen zoals hierboven reeds besproken. Zelfs als je niets extra eet tijdens het sporten kan je bloedsuiker via de vingerprik toch hoger zijn.
Je lichaam beschikt over een voorraad direct bruikbare energie die opgeslagen zit in de lever en spieren. Bij het sporten wordt deze eerst gebruikt. Zakt de voorraad in de spieren dan sturen deze een stresssignaal waarop het lichaam overgaat op vetverbranding. Vet wordt omgezet in suiker dat constant in je transportbanen vrijkomt. Je sensor geeft op dat moment eigenlijke correctere info over de energiebehoefte van je cellen dan de vingerprik. 

...hoe verder je sensor zich bevindt van die transportzone hoe groter de verschillen in sensorwaarde en vingerprik is in voorgaande situaties?
Daarom wordt eigenlijk aangeraden de sensor in de buikstreek aan te brengen. Deze plaats heeft een goede doorbloeding. Snelwerkende insuline wordt om die reden ook altijd in de buikstreek ingespoten. Een inbrengplaats met een kleinere doorbloeding zal ook een grotere vertraging geven. Verkies je toch de sensor ergens anders in te brengen, kies dan steeds een plaats met dezelfde doorbloeding. Anders wordt het wel heel moeilijk als je steeds je waarden op een andere manier moet interpreteren.

...goede vetten zoals koolzaadolie, olijfolie,... gezond zijn als je er niet mee overdrijft? Vet toevoegen vertraagt de opname van koolhydraten. Maar te veel vet eten, ook al zijn het gezonde oliën, is niet meer gezond! Te veel vet eten verhoogt na een tijd de insulineresistentie.

...je de sensor van je Dexcom CGM kan misleiden door het nemen van pijnstillers? Pijnstillende medicatie die Paracetamol bevatten (o.a. Dafalgan) kan er voor zorgen dat de Dexcom sensor verhoogde waarden weergeeft die er niet zijn. Let op dus! Via Google of de bijsluiter van je medicatie kan je terugvinden of je medicatie Paracetamol bevat. Of dit zo is voor sensoren van andere merken weet ik niet. Vraag het zeker na bij je leverancier.

zaterdag 5 oktober 2013

Diabetes en griep

Het is weer zover: de griep komt er aan! Als diabeet is het extra belangrijk dat je je laat vaccineren.

Bij diabetes komen sommige infecties frequenter voor of is er een ernstiger ziekteverloop, zelfs bij goed geregelde diabetes. Ziek zijn heeft ook invloed op je suikerwaarden, die kunnen plots behoorlijk ontregeld geraken. Ketoacidose door hoge suikerwaarden of longontsteking komen ook meer voor. Uit onderzoek blijkt dat iemand met diabetes maar liefst drie keer meer risico loopt op ernstige verwikkelingen of een ziekenhuisopname.

Een jaarlijkse vaccinatie tegen seizoensgriep is het enige veilige en doeltreffende middel om deze gevolgen te voorkomen. Het speelt daarbij geen rol hoe oud je bent, type 1 of type 2 diabetes hebt.

Je laat je best vaccineren tussen half oktober en half november. Vraag tijdig een voorschrift aan je huisarts waarop wordt vermeld dat je tot een risicogroep behoort. Het vaccin kan je afhalen bij de apotheker en wordt voor de helft terugbetaald. Bewaar het vaccin in de koelkast en laat het door de huisarts toedienen. Sommige werkgevers voorzien hun werknemers gratis met een vaccin via de bedrijfsarts.

(Bron: "Diabetes Info", het gratis magazine van de Vlaamse Diabetes Liga)


vrijdag 4 oktober 2013

Skin Tac

Hét probleem waarbij je een glucosesensor vroegtijdig moet opgeven is het loskomen van de sensor. Omdat een glucosensor € 75 kost, zoeken we dus naar de beste manier om deze zo lang mogelijk te laten plakken op de huid. Tot op heden plakte ik over de plakker van de sensor een 2de plakker van het merk Opsite. Op zich werkt dit redelijk goed al is er één groot probleem: vocht. Tijdens het sporten of douchen kan het vocht onder de Opsite geraken zodat de plakker van de sensor zelf ook nat wordt. Omdat de Opsite niet echt ademt zorgt het vocht er voor dat de originele plakker loskomt. De Opsite houdt deze wel wat op zijn plaats maar na een tijdje komt het hele boeltje onderin los met alle gevolgen van dien. De sensor begint lichtjes te bewegen, vooral bij het sporten, en dat zorgt voor ??? op het scherm. Als je even wacht kan de sensor terug tot leven komen maar bij felle bewegingen valt hij weer uit. Qua hygiëne is dit natuurlijk ook niet alles: zweet kan zich onder de sensor ophopen.
Ik loste dit op door de Opsite extra vast te plakken met gewone, medische tape. Dit zorgde er dan weer voor dat de huid, na het verwijderen van de tape, behoorlijk wat schade had opgelopen.

Onlangs werd op het diabetesforum een nieuwe manier aangehaald. Ik had er ook al over gelezen op Amerikaanse fora maar het product was hier moeilijk verkrijgbaar. Het gaat om een doekje, "Skin Tac", met huidvriendelijke kleefstof. Via een website in Engeland, die ook leveringen naar België voorziet, blijkt het product toch verkrijgbaar! Bestellen kan hier: Klik hier!

Mijn huidige sensor heb ik in combinatie met Skin Tac bevestigd. Eerst de huid ontsmetten met een alcoholdoekje. Goed laten drogen! Ontsmettingsalcohol heeft een ontvettende werking die er voor kan zorgen dat de plakker sneller loskomt als je dit niet lang genoeg laat drogen! Daarna de insteekplaats goed insmeren met het Skin Tac doekje. Zorg er eventueel voor dat je een klein plaatsje open laat waar de naald van de sensor door moet. We weten (nog) niet of het product impact heeft op de sensor zelf. Weer even laten drogen en vervolgens de sensor plaatsen. De Opsite heb ik achterwege gelaten.

Tot nu toe (6 dagen) doet de sensor het uitstekend en plakt hij nog heel goed vast! Sporten en douchen zijn geen probleem, de plakker kan goed drogen nu. Als de sensor begint te lossen kan je met een Skin Tac doekje de randjes weer vast plakken.
Nog beter nieuws! De Skin Tac valt best mee van prijs! Je krijgt een doos van 50 doekjes. In theorie kan je dus elke week de sensor wat extra vastkleven en dit gedurende bijna een jaar lang met één doosje. De Opsite komt op dat vlak heel wat duurder uit! Ik hou jullie op de hoogte of deze manier er voor kan zorgen dat de sensor langer dan 3 weken blijft plakken.

Update: zoals je kan lezen in de comments is het ook mogelijk om de plakker van de sensor zelf in te smeren met de Skin Tac alvorens de sensor te plaatsen. Dit heeft als voordeel dat de huid rond de sensor niet plakkerig wordt. Of dit even stevig is weet ik niet, de volgende ga ik het zo proberen. Mijn bevindingen zal ik hier plaatsen.

Update 2: ondertussen zijn we een aantal weken verder. Ik heb ontdekt dat het bij kleven van de sensor niet werkt. Met de Skin Tac kan je wel 2 weken halen zonder dat hij los komt en zonder dat er Opsite nodig is om er over te plakken. Na 2 weken doe ik er wel een laagje Opsite overheen zodat ik nog eens 2 weken zorgeloos verder kan. Tegen dan is de sensor normaal wel uitgewerkt. Ik zit nu in de 3de week zonder dat de sensor fouten gegeven heeft omdat hij los komt.

Update 3: ik heb ook geprobeerd om de plakker van de sensor zelf in te smeren met Skin Tac. Het resultaat was niet zo goed. De plakker kwam sneller los dan wanneer ik de huid insmeer.

dinsdag 24 september 2013

Op naar de Stelvio

Een paar maanden geleden kon je het programma "Op naar de Stelvio" bekijken op de TV zender "Vier". In dit programma bereidden een aantal diabeten zich voor om de Stelvio, een mythische berg in Italië, te beklimmen met de fiets. Ik heb er alvast wat uit geleerd: ik wist niet dat je spierkrampen kon krijgen van te sporten met te hoge suikerwaarden. De reeks bestaat uit drie afleveringen en kan je hier terug bekijken:

Aflevering 1:


Aflevering 2:


Aflevering 3:

donderdag 19 september 2013

Team Novo Nordisk

Wist je dat er teams bestaan van professionele topsporters met diabetes? Ze worden gesponsord door de Deense pharma producent (van o.a. insuline) Novo Nordisk. Er is een mannelijke wielerploeg, een vrouwelijke wielerploeg, een mountainbike team, een triathlon team en een team van lopers. Meer info kan je terugvinden op de website http://www.teamnovonordisk.com en je kan ze ook volgen op Twitter of Facebook.
Sinds kort hebben ze een online winkel waar je teamkleding en goodies kan kopen.


In de professionele wielerploeg zitten zelfs 2 Belgen (Kevin De Mesmaeker en Thomas Raeymaekers) en 1 Nederlander (Martijn Verschoor). Respect!

"We strive to instill hope and inspiration for people around the world affected by diabetes.
With appropriate diet, exercise, treatment and technology, we believe anyone with diabetes can achieve their dreams. Team Novo Nordisk is changing diabetes" 


woensdag 11 september 2013

De insulinepomp: één maand later

Wat zijn mijn bevindingen na één maand 'pomper' te zijn in plaats van 'spuiter'?

Ten eerste is er de stabiliteit tussen de maaltijden. In plaats van snel te zakken en tussendoortjes te moeten eten blijven de BG waarden mooi stabiel. Dat is ook de bedoeling van de pomp! Als je basaal goed is ingesteld mag je BG waarde tussen maaltijden niet meer variëren dan 30 mg/dl (1,7 mmol/l). Het basaal werd wel al tweemaal aangepast om die laagtes in de voormiddag te voorkomen. Ik heb steeds minder en minder hypo's. Met de spuitjes was dit basaal veel moeilijker, zo niet onmogelijk, te regelen. Enige kanttekening is dat tussendoortjes er nu wel voor zorgen dat mijn BG waarden fel stijgen en dat ik daar nu dus ook voor moet bolussen.

Ten tweede is er het gemak van het bolussen. Niet meer telkens nieuwe naalden op de spuiten, ontluchten, ... Een paar knopjes indrukken op de afstandsbediening na het meten en het is al gebeurd: de insuline wordt toegediend. Super!

Ten derde is er het sporten. Dit vraagt wel een heel andere aanpak maar in plaats van snel op de hypogrens te balanceren blijft de BG nu wat hoger. Mijn ervaringen met de pomp en sporten kan je terugvinden op deze blog.

Ten vierde: de ochtendwaarde is meer afhankelijk van de BG waarde voor het slapen gaan. Logisch ook, vroeger zat er meer fluctuatie in het basaal wat er voor zorgde dat er al eens een stijging in zat, maar ook soms een daling. De ochtendwaarden zijn dus stabieler.

Ten vijfde: ik ben blij dat ik van die vervelende langwerkende insulinespuit vanaf ben! Wat een opluchting om daar niet telkens te moeten aan denken!

Ten zesde: uit eten gaan is aangenamer. Niet meer telkens naar het toilet lopen of me discreet in een hoekje zetten om te spuiten maakt, voor mij althans, toch enig verschil. Ik weet ook dat er mensen zijn die er geen probleem mee hebben om openlijk te spuiten.

Ten zevende: geen blauwe plekken meer op mijn benen en buik! Slechts om de drie dagen een prikje om de katheter te wisselen en that's it! Whoehoe! :-)

Ten achtste: geen papieren dagboekje meer. Alle data wordt automatisch opgeslagen in de pomp en kan makkelijk via de afstandsbediening geraadpleegd worden. Je kan zelfs grafiekjes opvragen die mooi je glycemie verloop weergeven. Je kan de pomp en de afstandsbediening uitlezen op de PC en gemakkelijk automatisch een rapportje laten maken om door te sturen naar je diabetes team. Dit bespaart me een hoop tijd!

En last but not least: kleinere doseringen zijn mogelijk. Afhankelijk van mijn BG waarde voor de maaltijd en het aantal koolhydraten dat ik ga eten kan ik nu zeer nauwkeurig doseren. Het gebeurt regelmatig dat ik een bolus geeft van bijvoorbeeld 0,4E of 1,6E enz. Dit was met spuiten niet mogelijk!


Tot nu toe niets dan voordelen dus.
Slapen met de pomp valt beter mee dan verwacht. De eerste nachten gebruikte ik de meegeleverde, zachte band met daaraan een tasje waarin de pomp past. Na enkele nachten heb ik deze niet meer gebruikt en de pomp gewoon naast me gelegd. Beide opties werken goed maar ik verkies de laatste omdat je dan niets rond je lijf hebt hangen. Het gebeurt wel eens dat de lijn wat in de knoop zit 's morgens en één keer ben ik opgestaan zonder te beseffen dat de pomp nog aan mijn lijf hing.
Ook tijdens de dag merk ik amper dat ik de pomp draag. Ze past makkelijk in mijn broekzak. Meestal vergeet ik ze zelfs helemaal. Tijdens het sporten met de SPIbelt voel ik ze ook niet.

De nadelen: tot op heden nog geen ontdekt...

maandag 2 september 2013

Koolhydraatarm/vrij

In theorie is de ideale voeding voor iemand met diabetes volledig koolhydraatvrij. Het zijn immers de koolhydraten (suikers) die onze suikerspiegel doen stijgen. Er zijn heel wat diëten die gebaseerd zijn op koolhydraatarme of -vrije voeding. Zo heeft Pascale Naessens een reeks boeken uitgebracht waarvan de filosofie me wel kan bekoren. Gezonde voeding, met ruimte om af en toe te zondigen, en vele koolhydraatarme/vrije recepten. Ze heeft het ook niet over diëten maar eerder over een andere levensstijl en daar kan ik me wel in vinden.

Om de theorie in praktijk om te zetten hebben we op een avond een volledig koolhydraatvrij gerecht getest. Een stuk vis met kerstomaatjes, limoen, groene curry, spinazie, een scheutje witte wijn, peterselie en nog wat kruiden. Eventjes onder de grill en je hebt een heerlijk gerecht! De BG waarde voor de maaltijd was perfect, 81 mg/dl (4,5 mmol/l) op meter en ook op de sensor. Ik vreesde dat ik de aardappelen/pasta/brood koolhydraten zou missen en snel een honger gevoel zou krijgen maar dat bleek niet te kloppen. Aangezien er geen koolhydraten in de voeding zat heb ik ook geen bolus insuline moeten toedienen.

De curve van de sensor spreekt boekdelen:
Klik op de afbeelding om te vergroten.

Om 19:30 hebben we gegeten. Je kan duidelijk zien dat de voeding geen invloed gehad heeft gedurende de nacht. Er is totaal geen maaltijdpiek aanwezig! Zalig! In combinatie met een CGM is dit ook de ideale manier om te testen of je basaal goed ingesteld is.
Ik ga in de toekomst meer experimenten met koolhydraatvrije voeding. Tijdens het sporten zal ik sowieso toch koolhydraten nodig hebben maar hoeveel is natuurlijk de vraag. Tot nu toe had ik immers altijd een stevige koolhydraatrijke maaltijd genuttigd voor het sporten...


maandag 26 augustus 2013

SPIbelt

De SPIbelt (SPI staat voor 'Small Personal Item') is niet zomaar een gadget! Dit ding is ongelooflijk handig en veelzijdig...
Een must-have voor elke pompgebruiker als je het mij vraagt. Sinds ik fulltime pompgebruiker ben en ik nogal eens met de fiets durft te rijden heb ik een plaats nodig om de pomp op te bergen. In een wielertenue is daarvoor geen plaatst of je moet de leiding vanonder je kleding door naar je achterzak laten lopen. Niet echt praktisch... Gelukkig biedt de SPIbelt hiervoor een oplossing! De SPIbelt bestaat uit een riem en een tasje dat gemaakt is van zeer rekbare stof. Dat maakt dat het geheel zeer compact is en heel comfortabel draagt onder de kleding. Het zakje rekt zo fel dat je er heel wat spullen in kwijt kan, dat de riem steeds goed aangespannen blijft en niet begint te wiebelen en dat het zelfs in lege toestand heel compact blijft.


De versie die ik heb heeft een speciale doorvoer voor de leiding van de insulinepomp, super! Er zijn uiteraard ook versie voor niet-diabeten. Je hebt ze in alle vormen, maten en kleuren. Eigenlijk kan ik dit tasje echt aan iedereen aanraden. Je kan er echt alles in kwijt! GSM, portefeuille, MP3 speler, ... Tijdens het joggen, lopen, fietsen, wandelen, geocachen, festivalbezoeken, daguitstappen, ... bewijst de SPIbelt echt zijn nut. In plaatst van al je spullen op te bergen in een buideltas bijvoorbeeld kan je evengoed de SPIbelt dragen onder/boven je kleren. Als je hem onder je kleding draagt ben je trouwens ook beter beschermt tegen diefstal.


Bestellen kan via: http://www.spibelt.nl/
Ze zijn trouwens echt niet duur!

dinsdag 20 augustus 2013

De insulinepomp: sport poging 2

Het plan was om na het middagmaal een toertje te maken met de racefiets. Deze keer niet indoor maar wel buiten in het wild. Even glucose meten voor het eten = 75 mg/dl (4,2 mmol/l) om 12:23. Ik ga 4 boterhammekes met pepersalami eten dus bolus ik mijn gebruikelijke 2E. Oeps, te laat! Juist ja, ik ga fietsen... Dan maar eerst boodschappen doen na het eten en wachten tot de bolus bijna uitgewerkt is. Om 14:14 net voor vertrek 2 plakjes peperkoek gegeten, zonder bolus deze keer! BG voor vertrek = 97 mg/dl (5,4 mmol/l). Laag, maar met de plakjes peperkoek in de maag en slechts een kleine dosis insuline aan boord durf ik het er op wagen. De pomp toch maar afgekoppeld. Volgende keer ga ik echt proberen met een verlaagde basaal. Vertrokken om 14:33.
Onderweg viel het op hoe stabiel de suikers bleven. Dit heb ik nog nooit meegemaakt! Toen de sensor begon te flirten met 75 mg/dl (4,2 mmol/l) grens heb ik toch snel een Dextrootje binnengestoken. Tijdens het fietsen ook 1 bidon sportdrank geledigd zoals gewoonlijk. Na ongeveer een uurtje fietsen (aangekomen om 15:40) dadelijk de douche in en tijdens het afdrogen al onmiddellijk de pomp aangekoppeld om de stijging van gisteren te voorkomen. Nog even gemeten met de BG meter = 135 mg/dl (7,5 mmol/l) om 15:59. Die stijging begon de sensor ondertussen ook al aan te geven.
Hieronder de grafiek:
Klik op de afbeelding om te vergroten.

Als je deze vergelijkt met gisteren ziet die er toch wel wat anders uit. Ik heb nog nooit zo'n vlakke curve gehad na het eten en tijdens het sporten. Het is ook niet dat ik trager gereden heb ofzo, ik rijdt altijd met een gemiddelde hartslag van ongeveer 150-155 bpm. Gemiddelde snelheid was 29 km/u voor deze rit.
Misschien dat het vet in de pepersalami er voor zorgde dat de koolhydraten uit het brood trager werden opgenomen? Ofwel zorgt de fructose in de peperkoek voor een stabiliserend effect?

maandag 19 augustus 2013

De insulinepomp: sport poging 1

Het moest er eens van komen en na een week zonder te sporten stapte ik vandaag voor de eerste keer weer op de fiets sinds ik de insulinepomp gebruik. Om toch een beetje op zeker te spelen heb ik de racefiets op de Tacx gezet zodat ik, mocht er iets verkeerd gaan, niet ergens ten velde zou sneuvelen. Een chronologisch overzicht van het verloop:
- BG net voor het ontbijt = 108 mg/dl (6,0 mmol/l).
- Ontbijt om 08:02 = 4 boterhammen met suikervrije confituur,  GEEN bolus insuline
- Pomp afgekoppeld, BG gemeten: 158 mg/dl (8,8 mmol/l), vergeleken met de CGM die al een duidelijke stijging aangaf en op de fiets gestapt om 08:50.
- Na +/- 40 minuten fietsen zag ik op de CGM een sterke daling van de suikerwaarde. 1 Dextro genuttigd.
- Training afgelopen om 09:50 na 60 minuten fietsen. Tijdens het fietsen 1 bidon sportdrank gedronken.
- Suikerwaarde gemeten net voor het douchen, 7 minuten na het fietsen = 137 mg/dl (7,6 mmol/l), exact wat op de CGM staat. Deze geeft echter een stijging aan!
- Pomp terug aangekoppeld om 10:10, vlak na het douchen. CGM blijft stijging aangeven, oh-ohw! Misschien had ik toch beter de pomp niet afgekoppeld en gewoon mijn basaal tijdelijk wat verlaagd...
- BG gemeten om 10:38 = 171 mg/dl (9,5 mmol/l), de CGM heeft gelijk! De suikerwaarde is weer aan het stijgen. Even afwachten wat er gaat gebeuren...
- Om 12:24 was de BG vanzelf weer gezakt tot 99 mg/dl (5,5 mmol/l).



Klik op de afbeelding om te vergroten.

Ik had beter nog wat gelezen op het diabetesforum want blijkbaar is het beter om inderdaad de pomp toch nog wat basaal te laten geven aan bv 20% in plaats van de pomp volledig af te koppelen. Het afkoppelen van de pomp kan er voor zorgen dat je snel last krijgt van vermoeide spieren.
Het is ook niet ongebruikelijk dat je na het sporten gaat stijgen. Je lichaam begint tijdens het sporten vet te verbranden en maakt suikers vrij. Zolang je fietst wordt deze extra energie benut maar van zodra je stopt met sporten gaat je bloedsuiker de hoogte in. Als je rustig sport met een zeer kleine insulinedosis zullen deze suikers uit vetverbranding voldoende zijn. Bij zwaardere inspanningen moet je nog wat snelle suikers bij eten. Het stresssignaal dat je spieren opwekken zorgt voor een cortisolverhoging die de vetverbranding stimuleert. Deze cortisol vermindert ook tijdelijk je insulinegevoeligheid. Eet geen trage koolhydraten tijdens het sporten, alleen snelle. Als je stopt met sporten en je hebt trage koolhydraten gegeten (koekjes bijvoorbeeld) dan komen deze koolhydraten nog vrij na het sporten. Door de mindere insulinewerking ga je daarvan zeer snel stijgen.

Er zijn ook pompgebruikers die net voor het sporten nog een bolus toedienen en dan de pomp pas afkoppelen en het dubbel aantal koolhydraten eten die ze normaal voor die bolus eten. Op die manier kom je ook weer een tijdje toe.
Nu is het testen wat voor mij het beste werkt. Volgende keer ga ik voor de 20% tijdelijke basaal met de pomp nog aangekoppeld.


dinsdag 13 augustus 2013

De insulinepomp: overschakeling dag 2

De eerste nacht met de pomp is heel goed verlopen. De BG waarden zijn super stabiel gebleven volgens de CGM, daar doen we het voor. Voordien hadden mijn waarden de neiging om kort na het inslapen wat gaan te stijgen. De verpleegster die kwam meten voor het ontbijt vertelde me dat de maaltijdbolus in plaats van 1E/1E/1E nu 2E/2E/2E geworden is. Waarschijnlijk werd dit aangepast omdat mijn basaal nu doorgaans lager ligt. Voorlopig is het basaal over de ganse dag 0,25E/uur. Daar zal nog wel wat aan gesleuteld moeten worden.

Enkele uren na het ontbijt kwam de verpleegster langs om mijn BG waarde te meten na de maaltijd. Haar meter gaf 201 mg/dl (11,2 mmol/l) aan! Straf! Lang geleden dat ik nog zo hoog stond. Een blik op mijn CGM vertelde me echter dat ik slechts op 155 mg/dl (8,6 mmol/l) stond. De twijfel dat de CGM het eerder bij het juiste eind had deed me beslissen om ook eens met mijn eigen BG meter te meten. Het resultaat: 162 mg/dl (9,0 mmol)l). De verpleegster en educator keken zeer verbaasd, hun eigen meter zat er maar liefst 39 mg/dl (2,2 mmol/l) naast. Gelukkig dat ik nagemeten heb want ze gebruiken die gegevens om mijn pomp verder in te stellen. Voor mijn eigen meting spraken ze al over basaal aanpassen en dat ik misschien mijn bolus verkeerd had ingeschat. Ik was wel zo dom om mijn CGM te kalibreren op de 201 mg/dl (11,2 mmol/l) voor dat ik zelf nagemeten had. Daardoor is die nu in de war en geeft enkel nog het gekende "???" symbool wat wil zeggen dat hij geen waarde meer doorgeeft omdat die van de kalibratie te fel verschilde van zijn vorige waarde. Verdorie! Over een paar uur zal hij wel weer vertrekken maar die foute kalibratie wegwerken kan nog even duren.

Verder mocht ik in de voormiddag het infusieset nog eens vervangen en de pomp opnieuw vullen. Deze keer kreeg ik een rechte katheter met inschiettoestel (de LinkAssist). Wat een verschil! Niets van gevoeld! Mijn keuze betreft katheters is dus ook gemaakt. :-)
Het vervangen en vullen verliep heel vlot. Nog even de documenten ondertekend om van conventie over te stappen, mijn vorige conventie in Geel heeft geen pompen, en wachten tot de dokter me namiddag ontslaat.
Net voor het middagmaal kwam de dokter al langs voor een gesprekje en de nodige insuline voorschriften. De sensor deed het ondertussen weer en na een nieuwe kalibratie ook weer meteen op de juiste baan gezet. Alvorens te beginnen met eten nog even de BG meten en wat bleek: 68 mg/dl (3,8 mmol/l) op mijn meter, 80 mg/dl (4,4 mmol/l) op de meter van de verpleegster... Na het middageten en een laatste gesprek met de educator, die me ook dadelijk een controle afspraak heeft gegeven over 3 maanden, mocht ik vertrekken.

Thuis aangekomen even de CGM bekeken om de maaltijdpiek te analyseren. Piek? Welke piek? Hoger dan 110 mg/dl (6,1 mmol/l) ben ik niet geweest. Misschien heeft dit nog te maken met de foute kalibratie van daarstraks? Een meting bevestigde alvast de stabiele waarde die de CGM ook aangaf: 80 mg/dl (4,4 mmol/l). We zullen zien wat de suikers doen bij volgende maaltijden en in de loop van de dagen die volgen. Verblijven in het ziekenhuis is immers heel wat anders dan het dagelijkse leven. Aanpassingen zullen nog wellicht nog volgen.

maandag 12 augustus 2013

De insulinepomp: overschakeling dag 1

Een tijdje geleden heb ik besloten om over te stappen van insuline inspuitingen naar een insulinepomp. Er zijn diverse redenen waarom ik die keuze gemaakt heb:
1. De langwerkende insulinespuit die elke dag stipt op hetzelfde uur gezet moet worden werkt dikwijls op mijn zenuwen. Onlangs nog was ik vertrokken voor een fietstochtje en na 1,5 km hoor ik het alarm van mijn GSM: "Verdorie, het is al 17u!!". Rechtsomkeer en terug naar huis voor dat verdomde spuitje. Op de werkvloer durf ik de spuit ook al eens vergeten omdat ik mijn GSM niet altijd op zak heb. Zonder alarm in mijn GSM zou ik ze bijna dagelijks vergeten. De insulinepomp geeft constant insuline, dus dat vervelende spuitje valt weg.
2. Sommige soorten voeding zijn met spuitjes moeilijk te regelen. Frietjes bijvoorbeeld hebben een lange verteringsperiode omdat er zo veel vet in zit. Omdat de snelwerkende insuline in spuitjes niet lang genoeg werkt geeft dit problemen. Na enkele uren begint de suikerwaarde in je bloed terug te stijgen en moet je een 2de keer spuiten. Als je 's avonds frietjes eet zou je moeten opstaan om een 2de keer te spuiten. Dat deed ik niet met als gevolg dat ik op de CGM kon zien dat ik 's nachts gedurende lange tijd een hoge suikerwaarde had. Insulinepompen hebben hiervoor een speciaal programma dat automatisch insuline kan toedienen verdeeld over een langere periode. Handig!
3. Tijdens het sporten merk ik dat de dosis van de langwerkende insuline te hoog is. Die dosis kan ik moeilijk aanpassen met spuitjes omdat die spuit de dag voordien al gezet werd om 17u. Met de pomp kan ik tijdens het sporten de basale insuline onmiddellijk tijdelijk verlagen of de pomp zelfs volledig afkoppelen. Problem solved!
4. Op restaurant moet ik tijdens het eten naar het toilet om een spuit te gaan zetten. Je kan moeilijk voor het oog van andere mensen je trui of T-shirt omhoogtrekken om een spuit ik je buik te zetten. Qua gezelligheid scoort de pomp heel wat beter. Met de bijgeleverde draadloze afstandsbediening kan ik de pomp een commando geven om insuline toe te dienen. Indien het tafelmoment langer gaat duren is er de mogelijkheid om je bolus vertraagt af te geven zodat je niet te snel zakt tussen de verschillende gerechten of niet telkens weer naar het toilet moet om een volgende bolus te geven.
5. Tijdens nachtdiensten gedraagt je verteringssysteem zich anders dan wanneer je zou slapen. De basale insuline dient ook hier weer anders ingesteld te worden en dat is enkel met een pomp mogelijk.
6. Een insulinepomp kan veel kleinere dosissen insuline toedienen dan met spuiten mogelijk is. Dit maakt dat het regelen van de bloedsuiker nauwkeuriger kan. Zeker in combinatie met een CGM. In mijn geval ook minder kans op hypo's (hoop ik).
7. De katheter van de insulinepomp blijft 2 tot 3 dagen zitten. Dat betekent dus slechts 1 keer een naald in mijn buik steken om de 2 tot 3 dagen in plaats van 4 tot 5 keer per dag met de spuitjes.
8. De pomp die ik ga gebruiken is gekoppeld aan een BG meter met een elektronische dagboek, voor het bijhouden van de BG waarden en insuline dosissen, die ook op een computer kan uitgelezen worden. Weg met dat papieren dagboekje dat ik niet zo handig vond in dit digitale tijdperk.

Redenen genoeg dus om over te schakelen. Misschien vergeet ik er zelfs nog een paar.

Om 08u30 werd ik vanochtend in het UZ Gasthuisberg te Leuven verwacht voor opname. De omschakeling naar een pomp gaat gepaard met een ziekenhuisopname van enkele dagen. Omdat ik me op voorhand al heel goed had ingelicht over de pomp en het gebruik ervan zou het in mijn geval slechts 1,5 dag duren. Ook het gebruik van de CGM heeft hierin zijn aandeel. De pomp die ik ga gebruiken is de Accu-Chek Combo van de firma Roche. Het unieke aan deze pomp is dat hij gecombineerd wordt met een BG meter die ook als afstandsbediening voor de pomp gebruikt wordt. Daarover later meer. Deze voormiddag kreeg ik les in het gebruik van de pomp en mocht ik ze al direct vullen, instellen en opstarten. Het zelf plaatsen van de katheter viel wat tegen. Ik dacht dat ik de rechte katheter mocht gebruiken, deze wordt geplaatst met een inbrenghulp en is zo goed als pijnloos. Blijkbaar gebruiken ze hier meer de schuine katheters en die moet je zelf inbrengen. De naald is behoorlijk lang en best pijnlijk. Om nog maar te zwijgen over de mentale grens die je door moet om die naald zelf in je buik te steken. Auwch!
Eens aangekoppeld was het middag en mocht ik voor de eerste keer mijn maaltijdbolus toedienen. Handig zo zonder spuit! :-)
Namiddag kreeg ik nog wat uitleg over de BG meter die tegelijk ook dienst doet als afstandsbediening. De meter bevat ook een handig insuline/BG dagboek en kan uitgelezen worden door een computer. Het bolusadvies kan je helpen om je insulinedosis bij maaltijden te bepalen. Deze meter werkt niet met een testcassette, zoals de meter die ik voordien gebruikte, maar met losse teststripjes. Dit is een klein nadeel maar niet onoverkomelijk. Gezien de pijnlijke ervaring met de schuine katheter in de voormiddag heb ik ook gevraagd of ik de rechte met inbrenghulp mocht proberen en dat is geen enkel probleem.
Even later een gesprek met de diëtiste om het koolhydraattellen wat op te frissen en mijn voedingspatroon te overlopen. Koolhydraattellen is geen probleem en ik kan blijkbaar heel goed op het zicht bepalen hoeveel koolhydraten voeding bevat en mijn insulinedosis daarop aan passen. Enkele opmerkingen: ik eet zeer weinig en ik eet te weinig melk producten...

Na het avondmaal merkte ik een behoorlijke luchtbel in de leiding die ik, na het afkoppelen van de pomp, zelf ontlucht heb. Eerste probleempje vlotjes opgelost. :-)
De BG waarden zijn ook ok, dus ik mag morgen waarschijnlijk naar huis zoals gepland.

vrijdag 9 augustus 2013

MTB TT Bekkevoort - 65 km

Zondag 4 augustus zijn we op pad geweest voor een mountainbikerit van 65 km in Bekkevoort. Goed voor zo'n 700 hoogtemeters zou het best een pittige rit worden voor mij. 's Morgens mijn ontbijt genomen, 3 boterhammen met suikervrije confituur, en vertrokken zonder snelwerkende (bolus) insuline te spuiten. Na een autorit van iets meer dan een half uur nog snel voor de start 2 plakjes peperkoek gegeten.
Na iets meer dan 30 minuten op de fiets zag ik op de CGM mijn suikerwaarde snel dalen en besloot ik om 1 Dextro druivensuikertje binnen te steken.
Ongeveer een uur na vertrek kwamen we aan de 1ste bevoorrading. 2 plakjes peperkoek gegeten en mijn, ondertussen lege, bidon terug gevuld sportdrank.
De rest van de tocht verliep zeer vlot en ik had genoeg getankt om toe te komen tot de 2de bevoorrading, iets meer dan 2 uur na de start. Hier stond 1 plakje gewone cake, 1 plakje chocolade cake en 1 plakje peperkoek op het menu. De CGM gaf immers een sterk dalende trend aan. Sportdrank had ik nog over en er zat nog water in de rugzak.
Na de rit van in totaal 3 uur en 28 minuten, kreeg elke deelnemer een gratis ijsje, 2 bolletjes op een hoorntje. De CGM gaf eventjes een stijging aan maar uit ervaring weet ik dat hij snel weer zou beginnen dalen, de nawerking van het sporten.
Thuisgekomen dadelijk mijn standaard broodmaaltijd genuttigd en 1E snelwerkende insuline gespoten.
Kortom: de suikers perfect onder controle kunnen houden en genoten van een prachtige rit tussen de velden in een zonovergoten, heuvelachtig landschap. Voor herhaling vatbaar!

Klik op de afbeelding om te vergroten.

1. Opgestaan en ontbeten - 3 boterhammen met suikervrije confituur - 0E NovoRapid
2. Vertrokken aan de start - 2 plakjes peperkoek
3. Suikerspiegel daalt snel - 1 Dextro
4. 1ste bevoorrading - 2 plakjes peperkoek en 1 bidon sportdrank
5. 2de bevoorrading - 1 plakje cake, 1 plakje chocolade cake en 1 plakje peperkoek
6. Aankomst - ijshoorntje met 1 bolletje vanille en 1 bolletje chocolade - 0E NovoRapid
7. Middagmaal thuis - 3 boterhammen - 1E NovoRapid


maandag 5 augustus 2013

Frio

Als insuline wordt blootgesteld aan hoge temperaturen (meer dan 25 graden Celsius) of aan direct zonlicht, gaat een deel van het effect verloren. Het is daarom aangeraden om insuline koel te houden in de zomer of als je op reis gaat in een warm land. Het merk 'Frio' heeft hiervoor tasjes op de markt gebracht die daar bij helpen.



Er zijn verschillende soorten tasjes, zowel voor pompen als voor spuiten, en in verschillende maten. Het tasje bevat kristallen die je kan 'activeren' door het tasje een tijdje onder te dompelen in water. De kristallen zwellen op en worden gel-achtig. Het tasje kan insuline minstens 45 uur beschermen bij temperaturen tot 38°C. Je kan het tasje verschillende keren gebruiken. Wanneer de kristallen niet meer omvormen tot gel is het tasje 'opgebruikt'.


dinsdag 30 juli 2013

Zelfdestructie

Een tijdje geleden was ik voor controle in het ziekenhuis en had ik een gesprek met de endocrinoloog. Hij vroeg me of ik nog steeds tevreden was van de CGM. "Natuurlijk!", antwoordde ik hem, "Het geeft rust en een veilig gevoel, hoe kan je daar niet tevreden over zijn?". Zijn antwoord vond ik ontnuchterend: "Niet iedereen vind rust in het dragen van een sensor...". Blijkbaar zijn er patiënten die eerder onrustig worden van het kijken naar de trend en de alarmen die je krijgt. Ook de maaltijdpieken baart sommigen zorgen terwijl je dit als diabeet moeilijk kan vermijden. Sommigen worden dus eerder neerslachtig door het gebruik van de sensor en vinden het eerder een kruis om te dragen dan een extra hulp in de behandeling. Voor mij lijkt het logisch dat de CGM een oplossing biedt bij heel wat problemen die bij de behandeling van diabetes de kop opsteken maar dit geldt dus niet voor iedereen...

Het verhaal van een vrouw met diabetes type 2 dat ik onlangs te horen kreeg deed mijn nekharen rijzen. De vrouw weet al jaren dat ze DB T2 heeft maar weigert bewust zicht te laten behandelen. Ze 'voelt zich niet ziek'. Haar zicht gaat wel achteruit en minstens één keer per jaar belandt ze in het ziekenhuis met nierproblemen. Ik snap niet dat artsen er haar niet op wijzen dat nieraandoeningen en slecht zicht duidelijke complicaties zijn van haar diabetes! Zoals ik kon horen heeft ze daar dus geen weet van! Onbegrijpelijk, toch? Dit is pure zelfdestructie!

Wederom lijkt het niet voor iedereen zo vanzelfsprekend om hun ziekte in de hand te (willen) houden. Aanvaarding blijft een hekel punt bij diabetes. Daarom hoop ik dat degenen met diabetes die dit lezen weten dat je, mits behandeling, een perfect normaal leven kan hebben. Sluit je aan bij de mensen op het diabetesforum. Wij helpen elkaar! Ook wanneer het niet zo vlot verloopt...

www.diabetesforum.be

maandag 29 juli 2013

Soorten insuline

Insuline bestaat er in verschillende vormen en merken. De insuline die ik gebruik is van de firma Novo Nordisk. Novo Nordisk sponsort momenteel zelfs een team wielrenners, lopers, triatleten en mountainbikers dat enkel bestaat uit diabeten! Check it out!

Insulinebehandeling verschilt van patiënt tot patiënt en van arts tot arts. Verschillende behandelschema's zijn mogelijk. Mijn schema bestaat uit een langwerkende (basaal) insuline genaamd 'Levemir' en een kortwerkende (bolus) insuline genaamd 'NovoRapid'. Wat dus neerkomt op 4 inspuitingen per dag. De langwerkende insuline vangt de suikerpieken gedurende de dag op en werkt ongeveer 24 uur. Deze insuline wordt telkens stipt op hetzelfde uur ingespoten. Bij mij is dat om 17:00. Zie profiel hieronder:

De kortwerkende insuline wordt gebruikt om maaltijden op te vangen en begint al na 10 minuten te werken. Zie profiel hieronder:
Er bestaan nog heel wat andere merken en types, elk met hun typerende eigenschappen. Hier kan je profielen vinden van verschillende soorten insuline: Klik hier! Het is de arts die uitzoekt wat het beste werkt voor zijn patiënt. In insulinepompen wordt (ultra)kortwerkende insuline gebruikt. De langwerkende insuline valt weg omdat de pomp je lichaam continu van insuline voorziet net zoals een pancreas dat doet. Maar dat is dan weer een ander verhaal.

We hebben het hier dus over spuitjes en die zijn er ook in allerlei vormen. Momenteel gebruik ik wegwerppennen (FlexPen) voor mijn langwerkende insuline en, sinds kort, een navulbare pen (NovoPen 3) voor mijn kortwerkende insuline. In de navulbare pen kan je patronen plaatsen die met insuline gevuld zijn en je kan met halve eenheden kan spuiten. De knop op de navulbare pen voelt naar mijn mening ook aangenamer aan dan die van de wegwerppen. Klassieke spuitjes worden bijna niet meer gebruikt.

Naast de verschillende soorten pennen heb je ook nog verschillende merken en soorten naaldjes. De kortste zijn slechts 4 mm. Afhankelijk van de dikte van je vetlaag moet je al dan niet een langere naald gebruiken.
De kortwerkende insuline wordt meestal in de buik gespoten en de langwerkende in het bovenbeen. Insuline wordt namelijk in de buik sneller opgenomen dan in het been.

De dosis van de langwerkende insuline wordt bepaald door de endocrinoloog en ligt meestal vast. Op regelmatige basis kan er toch een kleine aanpassing noodzakelijk zijn. Een goede communicatie, ik stuur mijn BG waarden elke 2 weken door naar het DB team, is hiervoor aangeraden. De dosis van de kortwerkende insuline is afhankelijk van mijn BG op het moment dat ik ga eten, wat ik ga eten (aantal koolhydraten) en welke inspanning ik achteraf ga doen. Ik bepaal dus zelf de dosis.

De insulinepennen die nog niet gebruikt worden bewaar je best in de koelkast. Zorg er wel voor dat ze niet bevriezen! Dan verliest de insuline zijn werking! Om je insuline onderweg of op reis koel te bewaren kan je gebruikmaken van een 'Frio' tasje.

Hier nog een overzicht van de werkingsduur van de verschillende insulines die op de markt zijn:
Klik op de afbeelding om te vergroten.


vrijdag 26 juli 2013

HbA1c

HbA1c of hemoglobine van het type A1c wordt elke 3 maanden bepaald door een bloedafname tijdens de diabetes routinecontrole. Hemoglobine is een onderdeel van de rode bloedcellen en vervoert het zuurstof in ons lichaam. Daarnaast hecht het zich aan de glucose in het bloed. Hoe meer glucose er is in het bloed, hoe hoger de HbA1c. Omdat de rode bloedcellen twee tot drie maanden leven, is het HbA1c een goede maat voor de gemiddelde bloedglucosewaarde van de afgelopen twee tot drie maanden. Hoe hoger het glucosegehalte de afgelopen periode is geweest, hoe hoger het HbA1c. We streven naar een waarde lager dan 7% (of 53 mmol/mol). Bij personen zonder diabetes ligt deze waarde tussen 4% en 6%. Onlangs werd afgesproken om deze waarde niet meer in % uit te drukken maar in mmol/mol.




Het streven naar een goede HbA1c kan een drijfveer zijn om je ziekte beter te behandelen. Het goed onder controle houden van je BG waarden en lichaamsbeweging kan een goede HbA1c opleveren. Hoe lager, hoe minder kans op complicaties! Spijtig genoeg blijft diabetes een raar beestje dat je niet altijd in de hand kan houden...

Mijn HbA1c's op een rijtje:
- juni 2012 (diagnose): 12%
- oktober 2012: 6,0%
- maart 2013: 5,9%
- juli 2013: 5,7%
- november 2013: 5,5%
- maart 2014: 6,2%
- juni 2014: 6,0%
- september 2014: 6,2%
- januari 2015: 6,3%
- juli 2015: 6,0%
- november 2015: 6,3%
- februari 2016: 6,5%
- mei 2016: 6,6%
- september 2016: 6,7%
- januari 2017: 6,0%
- mei 2017: 6,0%
- september 2017: 6,3%


zondag 21 juli 2013

Honeymoon periode

Wanneer men de diagnose van diabetes type 1 krijgt heeft men te maken met een hoge bloedsuiker. Wanneer de bloedsuiker weer met insuline genormaliseerd wordt kan het zijn dat er geleidelijk aan, na enkele dagen of weken, steeds minder insuline nodig is. Wanneer niet alle cellen die insuline produceren vernietigd werden door het immuunsysteem krijg je terug een beetje hulp van je pancreas. Deze fase kan enkele maanden tot enkele jaren duren en wordt de 'honeymoon periode' genoemd. Het spreekt voor zich dat dit de behandeling van diabetes wel wat makkelijker maakt.
Het is mogelijk om deze periode te verlengen door zo weinig mogelijk schommelingen in de bloedsuiker te veroorzaken. Bij kinderen duurt de honeymoon vaak minder lang dan bij volwassenen.
Momenteel is deze fase bij mij zeer duidelijk aanwezig. Ik gebruik amper insuline en mijn waarden zijn zeer stabiel. Maar op een dag zullen ook de laatste cellen vernietigd zijn en zal de behandeling weer een heel andere aanpak vergen...


donderdag 18 juli 2013

CGM in de praktijk - ervaringen

Eerder heb ik het al gehad over de plaatsing van de sensor en de kalibratie van de CGM. Nu ga ik het hebben over het dagelijks gebruik van de CGM.

Thuis en vrije tijd:
Dat diabetes zich vreemd kan gedragen moet ik iemand deze ziekte heeft niet uitleggen. Soms heb je onverwacht een hyper of hypo en vraag je jezelf af wat je mis gedaan hebt. Soms is er gewoon geen verklaring! Het warme weer heeft bijvoorbeeld al invloed: je suiker gaat er sneller door dalen. Maar soms kan de CGM je wel helpen om te ontdekken wat de oorzaak is van een ontregelde suikerspiegel. Je krijgt immers een veel beter beeld van de impact van voeding op je suikerspiegel. Even kijken of er mogelijkheid is om een tussendoortje te nuttigen zonder daarvoor bloed te prikken is mooi meegenomen. Ook de verschillende soorten inspanningen brengt de CGM mooi in beeld: stofzuigen, dweilen, ... de impact van huishoudelijke taken mag je niet onderschatten en dat heb ik zelf mogen ondervinden!
Autorijden wordt er ook een heel stuk veiliger op. Je kan jezelf meten voor de rit, maar je hebt totaal geen idee of je suiker al dan niet aan het dalen is. De CGM geeft een trendpijl weer en zo weet je waar je aan toe bent: afhankelijk van de lengte van de rit een druivensuikertje extra nemen bij het vertrek, indien de pijl daalt, of niets ondernemen indien de pijl stabiel is of stijgend. Onderweg krijg je ook waarschuwingen indien je te laag komt, maar dat wist je ondertussen waarschijnlijk al. :-)
Uit eten gaan krijgt ook een andere dimensie. Kan er nog een nagerechtje af? Moet ik daarvoor extra insuline bij spuiten (sterk stijgende pijl) of sta ik nog laag genoeg? In real time af te lezen op de CGM!
Werken in de tuin, zeker bij warm weer, is ook altijd spannend. Het snoeien van de hagen was voordien een mentale hel. Het snoeien is een vrij zware inspanning waarbij ik spieren gebruik die ik anders nooit gebruik. Vooral de armen worden zwaar belast en dus begin ik te beven van de inspanning terwijl ik voordien aan mijn bevende handen kon merken of ik een hypo kreeg. Ook uit het zweten kon ik niet meer afleiden of het nu door een hypo komt of door de inspanning. Ik wist totaal niet hoe mijn suikerspiegel zich op dat moment gedragen was. Nu steek ik de ontvanger van de CGM in zijn beschermde tasje. Die gaat in mijn broekzak en van zodra de suikers snel beginnen zakken krijg ik een waarschuwing en kan ik wat Cola drinken en/of wat druivensuiker eten en veilig verder doen. Mentale rust...
's Nachts weet je absoluut niet op voorhand hoe je suikerwaarden zich gaan gedragen tijdens het slapen. Er zijn mensen die tijdens het slapen doorstijgen of hypo's krijgen maar het nooit weten. Opstaan met een 'kater' gevoel kan één van de symptomen zijn. Even een blik op de CGM werpen en ook hier wordt de 'dode zone', die je zonder CGM hebt tijdens de nacht, plots mooi weergegeven! Het spreekt voor zich dat je ook graag gewaarschuwd wil worden bij een nachtelijke hypo, ook hier is er maar één oplossing: de CGM!



Op het werk:
Ik werk in een 12 uur volcontinu ploegensysteem. We produceren een medicijn voor de behandeling van de ziekte van Pompe. Omdat deze productie in 'clean rooms' gebeurt, is het niet mogelijk om te eten of te drinken op de werkvloer. Bloedprikken is natuurlijk ook uitgesloten in deze ruimten. Het productie procedé bestaat uit heel wat verschillende stappen en onze planning ziet er zowat elke dag anders uit. Gelukkig kunnen we onze pauzes meestal zelf bepalen wat me de flexibiliteit geeft om de suikerspiegel wat op te drijven wanneer het nodig is. Voordien gebeurde dat op het gevoel wat ook weer mentaal een niet te onderschatten impact had. Tegen dat ik begon te voelen dat mijn suikergehalte in het bloed aan de lage kant zat moest ik immers nog de werkvloer verlaten omdat ik ter plaatse niet direct kon eten of drinken. Soms is het ook niet mogelijk om dadelijk de ruimte te verlaten omdat we dan net met iets bezig zijn wat je niet zomaar kan stopzetten of laten vallen. Nu weet ik op de werkvloer wat mijn BG waarde is zonder te meten en ook de trend. "Kan ik nog aan dit deel van het procedé beginnen of ga ik beter nog eerst iets eten?" Een vraag waar de CGM me direct het antwoord op geeft! Ik zal je niet moeten vertellen dat ook hier de trendpijlen weer een grote meerwaarde hebben...




Tijdens het sporten:
Sporten zonder CGM is altijd gokken. Zeker als je bijvoorbeeld een rit gaat maken die je nog nooit gereden hebt. Je weet totaal niet hoe zwaar het parcours er gaat bijliggen. Veel of weinig klimmen, modder of mulle zand, ... Het is niet makkelijk om op voorhand te bepalen wat je gaat eten en hoe lang de suikers die je inneemt het gaan uithouden. Ook hier biedt de CGM een ongekende meerwaarde! Zo heb ik ontdekt dat ik minder insuline moet spuiten en meer moet eten voor ik ga sporten. Dankzij een tip op het diabetes sport forum en de CGM weet ik nu dat peperkoek voor mij heel goed werkt! Voordien zag ik op de CGM dat ik na 20 minuten een dip kreeg in de BG waarde die ik moeilijk recht kon trekken tijdens de inspanning zelf. Deze is nu volledig weggewerkt. Hoera! :-)
Zonder de CGM had ik veel meer moeten prikken en experimenteren om dit misschien te kunnen achterhalen. Of misschien had het me gewoon nooit gelukt...
Tijdens het sporten weet ik nu ook wanneer en hoeveel ik moet eten.
Ook na het sporten heeft de suikerspiegel de neiging om verder door te zakken. Dit kan je mooi in het oog houden op de CGM en indien nodig nog iets extra eten.


Je merkt dat de CGM een ongekende meerwaarde is voor iemand met diabetes. Helaas nog steeds geen terugbetaling, maar ooit zal die er wel komen! Fingers crossed!

Voordelen even op een rijtje:
- Invloed van voeding en drank dadelijk en in grafiek weergegeven.
- Trendpijlen zijn bijzonder handig! Met een BG meter weet je nooit of je aan het stijgen of dalen bent.
- Waarschuwingen bij hypers/hypo's bij snel stijgen/dalen, de ganse dag en nacht door.
- Mentale rust door het waarschuwen voor een hypo, vooral bij inspanningen.
- Niet steeds moeten prikken om tussendoortjes te nemen.
- Veiligheid bij het autorijden, op de werkvloer en tijdens het sporten.
- Analyseren van eventuele aanpassingen in je voedingsgewoonten/insulinegebruik. Zowel door de dag als bij het sporten.

Nadelen:
- Duur en niet terugbetaald...
- Matige bouwkwaliteit van de ontvanger voor zo'n duur product. Het schuifje om de USB poort af te dekken is bij mijn ontvanger reeds stuk. Op verschillende fora hoor je dat er ook heel wat problemen zijn met de bedieningsknop die los komt. Deze wordt wel onder garantie vervanger, het probleem met het schuifje niet.
- Geen verschillende profielen om je alarmen in te stellen. Elke avond zet ik voor het slapen gaan mijn alarmen handmatig uit. Dit had handiger geweest als ik hiervoor gewoon een ander profiel kon activeren.
- Geen auditief alarm bij onbetrouwbare waarde (??? op het scherm). Enkel als je de ontvanger activeert zie je dat je al een tijdje geen metingen meer krijgt. Dit is ontoelaatbaar voor een systeem dat moet waarschuwen voor hypo's!

Aanvullingen, vragen en opmerkingen zijn steeds welkom!


woensdag 17 juli 2013

Aangepast rijbewijs

Elke diabeet moet zijn rijbewijs laten aanpassen binnen de 4 werkdagen na de diagnose. Dit kan door middel van een rijgeschiktheidsattest. Bestaat de behandeling uit leefstijlaanpassingen en/of bloedsuikerverlagende medicatie dan kan dit afgeleverd worden door een huisarts. Vanaf 3 insuline-injecties of door middel van een insulinepomp, moet het rijgeschiktheidsattest afgeleverd worden door een endocrinoloog.
Je moet voldoen aan enkele voorwaarden:
- Stabiele diabetes.
- Regelmatig medisch toezicht.
- Volledig inzicht in de ziekte en therapietrouw zijn.
- Geen abnormaal risico hebben op hypoglycemie.
- Als er oogproblemen zijn wordt je verwezen voor advies bij de oogarts.


Let er op dat de arts die het rijgeschiktheidsattest invult, steeds alle categorieën juist overneemt. Personen die het recht hebben een personenwagen te besturen, hebben normaal ook categorie A3 aangeduid op hun rijbewijs staan. Het is belangrijk dat de arts ook deze categorie overneemt. Anders kan je het recht om een bromfiets te besturen verliezen.


Bij het privé-rijbewijs (zijnde groep 1: rijbewijs A3, A, B, B+E of G) is de geldigheidsduur maximum 5 jaar. Bij het professioneel rijbewijs (groep 2) is dit maximum 3 jaar.
Voor het rijbewijs C, D en ander professioneel vervoer wordt het rijgeschiktheidsattest voor groep 2 afgeleverd door een keurend arts (vb. Medisch Centrum van de Administratieve Gezondheidsdienst).

Indien je rijbewijs niet aangepast is en omgezet naar een rijbewijs met beperkte geldigheidsduur, dan kan de verzekering haar tussenkomst bij schadegevallen weigeren.
De autoverzekeraar moet ook ingelicht worden van het bijkomend risico. Soms kan de verzekeraar een vragenlijst sturen, dit formulier is van weinig belang. Alleen de rijgeschiktheid voor 3 of 5 jaar telt.
De verzekeringspremie stijgt hierdoor niet, tenzij je recent veel ongelukken had. Diabetes is geen reden om de verzekeringspolis op te zeggen tenzij je veel schadegevallen oploopt.


Het aanpassen (verlengen) van het rijbewijs is een puur administratieve stap. Je geeft het rijgeschiktheidsattest af op de gemeente (dienst rijbewijs) samen met 2 pasfoto’s en takszegels ter waarde van € 11. Er moet uiteraard niet opnieuw één of ander examen worden afgelegd. Neem enkele kopies van het rijgeschiktheidsattest. Eén kopie kan je alvast gebruiken om je autoverzekeringsinstelling in te lichten.
Meer info: Klik hier!


maandag 15 juli 2013

1 jaar later...

Eén jaar geleden ben ik terug gestart met sporten, ongeveer één maand na mijn diagnose op 8 juni 2012. Het gehele verloop is te volgen in dit topic op het diabetesforum.
Wat heb ik tot nu toe geleerd over sporten met diabetes? Ik zet het even op een rijtje:

- Begin op je eigen tempo!
- Je hoeft absoluut niet aan topsport te doen, elke vorm van lichaamsbeweging zal je helpen om je waarden beter onder controle te houden. Ook je doorbloeding zal fel verbeteren wat complicaties in de toekomst kan voorkomen. Probeer systematisch wat tijd vrij te maken. Een half uurtje per dag is al voldoende.
- Zorg er in het begin voor dat je ofwel thuis of samen met iemand sport die op de hoogte is van je ziekte en weet hoe hij moet ingrijpen bij een ernstige hypo. Het zal je een geruster gevoel geven mocht je suiker sneller zakken dan verwacht.
- Meet regelmatig je suikerwaarde, zeker in het begin. Hieruit kan je leren hoe je lichaam reageert op de inspanning.
- Neem steeds snelle suikers mee (cola, druivensuiker, ...), je BG meter en een vorm van identificatie. Indien je een lange inspanning doet zijn trage suikers (koeken, banaan, ...) ook aangeraden.
- Neem de tijd om te ontdekken hoe je lichaam reageert op de inspanning en stuur desnoods bij. Pas je insulinedosis aan, je intensiteit van bewegen en/of je voeding. Zoek zelf een balans die werkt. Je kan mijn ervaringen lezen maar dat wil niet zeggen dat jouw lichaam hetzelfde zal reageren als dat van mij!
- Neem in het begin notities van je suikerwaarde voor het sporten, voeding en insulinedosis. Op die manier kan je uitpluizen waar je nog aanpassingen moet maken en ontdek je sneller de juiste methode.
- Deel je ervaringen met anderen! Iedereen kan er uit leren en zelf krijg je misschien nog tips die je kunnen helpen. Je mag hier steeds reageren via de opmerkingen of via het contactformulier aan de rechterzijde. Ook op het diabetesforum of diabetessportforum kan je je ei kwijt.

Nog een laatste tip en misschien zelfs de belangrijkste! Kies een sport die je graag doet! Als je er met volle goesting aan begint zal je het langer volhouden. Sommige mensen vinden sporten nu eenmaal niet leuk maar toch wil ik hen aanraden om iets te zoeken dat hen misschien wel ligt. Je zal je opmerkelijk beter in je vel gaan voelen eens je mentaal de stap hebt gezet om op regelmatige basis aan lichaamsbeweging te doen. Go for it!


woensdag 10 juli 2013

CGM in de praktijk - plaatsing van de sensor en kalibratie

De CGM is in theorie een prachtig toestel, maar hoe zit het nu in de praktijk?
Om te beginnen is er het inbrengen van de sensor. Dit gebeurt met een hulpstuk dat een naald bevat die het titanium draadje met een specifieke eiwitcoating inbrengt. De naald trekt zich terug en enkel het draadje blijft achter in je lijf. Iemand omschreef het als 'The dental tool from hell' wat ik best grappig vond. Het is helemaal niet zo pijnlijk als het lijkt. Een vingerprik doet meer pijn.


De plakker zorgt ervoor dat het draadje in je lijf blijft en bevat een 'schoen' waarop je de zender kan vastklikken. De zender maakt op die manier contact met het draadje.
Het kiezen van de plaats voor de sensor is voor iedereen persoonlijk. Zelf plaats ik hem het liefst in de buik op ongeveer 10 centimeter van de navel. Het is belangrijk dat je op de insteekplaats een vetlaag hebt. De eerste sensor plaatste ik op de bovenarm omdat er heel wat mensen zijn die daarmee de beste resultaten halen. Dit was niet zo'n succes omdat het draadje tegen een spier aanzat wat behoorlijk wat pijn veroorzaakte en er voor zorgde dat de sensor al na vijf dagen de geest gaf. Eens je een insteekplaatst hebt uitgekozen is het aangeraden om de huid goed proper te maken met een alcohol doekje. Laat de alcohol wel zeer goed opdrogen! Als je dit niet doet kan de plakker sneller lossen!

Na het plaatsen plak ik er dadelijk een Opsite Flexifix of Tegaderm film overheen. Dit zorgt ervoor dat de levensduur van de sensor enorm verlengd kan worden doordat de plakker niet kan loskomen. Voor het aanbrengen van de film teken ik de sensor 'schoen' af op de film en knip deze uit zodat de 'schoen' netjes in het gat valt. Deze film laat ik er gedurende de levensduur van de sensor overheen plakken. Niet iedereen heeft hier succes mee, bij sommigen komt ook deze film vrij snel los. Mijn ervaring met Tegaderm is ook beter dan met de Opsite film. Helaas is deze een stuk duurder omdat hij steriel is en de Opsite niet. Voor mensen die snel irritatie krijgen bij dit soort films kan dit wel helpen. Bij de Opsite tape ontstond er rek op de film waardoor de plakker van de sensor zelf onderin los kwam. Dit heb ik opgelost door medische tape over de Opsite bij te plakken. Het ziet er niet uit maar door de levensduur van de sensor op die manier te verlengen worden de kosten behoorlijk gedrukt.

Update: ondertussen gebruik ik niet meer dadelijk Opsite of Tegaderm. Meer info: Klik hier!

Eens alles goed op zijn plaats zit kan je de sensor starten via de ontvanger. De eerste keer dien je ook de zender te koppelen. Elke zender heeft een unieke codering zodat de gegevens van een andere CGM gebruiker niet op je scherm verschijnen. Het starten van de sensor duurt 2 uur. Tijdens die 2 uur vormt er zich een kapsel rond het ingebrachte titanium draadje dat nodig is om de metingen uit te voeren.

Als de 2 uur verstreken zijn geeft de ontvanger het signaal om de eerste kalibratie uit te voeren. Bij de eerste kalibratie dien je tweemaal bloed te prikken en beide in te geven. Bij latere kalibraties is éénmaal bloedprikken voldoende. Elke 12 uur geeft de ontvanger een melding om te kalibreren. Uit ervaring heb ik gemerkt dat je best wacht tot het kalibratiesymbool verschijnt om effectief te kalibreren. Doe je dit te snel of te dikwijls dan heeft de sensor de neiging om minder nauwkeurig te worden. Ook de eerste dag mag je bij sterke glucoseschommelingen verwachten dat de sensor wat trager of minder nauwkeurig is. Vanaf dag 2 moet hij 'spot on' zijn met je BG meter.

De levensduur van de sensor blijkt ook afhankelijk van de schommelingen in je glucosewaarden. Als je sterk schommelt zal de sensor sneller opgebruikt zijn. Nu is het natuurlijk zo dat je net dankzij de sensor kan voorkomen dat je glucosewaarden sterk gaan schommelen. Je leert immers welke invloed voeding, drank, inspanningen, insuline, ... op je glucosewaarde heeft zodat je sneller kan ingrijpen of bepaalde voeding kan vermijden/inperken. Je behandeling kan er heel anders gaan uitzien omdat je inzichten krijgt die je voordien niet had. Hierdoor is het mogelijk om de levensduur van de sensor te rekken van de opgegeven 7 dagen tot meer dan 30 dagen. Dit is mezelf en anderen al meermaals gelukt. Na 7 dagen geeft de ontvanger een waarschuwing dat de sensor vervangen moet worden. Je kan de sensor dan gewoon stoppen en terug starten op de ontvanger om hem verder te gebruiken indien hij nog niet opgebruikt is.
Als de sensor steeds meer vertraging begint te vertonen ten opzichte van de BG meter bij bijvoorbeeld stijging na het eten of als er steeds foute waarden op het scherm verschijnen weet ik dat de sensor aan het einde van zijn leven is. Je kan natuurlijk altijd de sensor vroeger vervangen zodat je zeker bent dat de waarden juist blijven.

Enkele tips op een rijtje:
- Experimenteer met de insteekplaats en bepaal wat voor jou het beste werkt
- Afplakken met een film vanaf dag 1 kan de werkingsduur aanzienlijk verlengen
- Kalibreer niet te vaak! Wacht minstens tot het kalibratiesymbool op de ontvanger verschijnt!